Alimenty

alimenty

Alimenty, to świadczenie w pieniądzu lub w naturze, które wynika z obowiązku alimentacyjnego. Natomiast przez obowiązek alimentacyjny należy rozumieć obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania osobie uprawnionej. Generalną zasadą jest, iż uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych jest ten, kto znajduje się w niedostatku. Wyjątek od tej reguły stanowi obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.

Należy pamiętać, że zasądzona wysokość alimentów nie jest wartością stała i sztywną. W zależności od sytuacji faktycznej – majątkowej, zdrowotnej, rodzinnej – zobowiązanego i uprawnionego do alimentów możliwe jest wytoczenie powództwa o ich zwiększenie, zmniejszenie lub nawet uchylenie. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która z wywodzi z nich skutki prawne. Dlatego też niezbędne jest zgromadzenie odpowiednich środków dowodowych i ich przeprowadzenie w Sądzie.

Rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Co do zasady o obowiązku alimentacyjnym rozstrzyga sąd na wniosek osoby uprawnionej tj. małoletniego dziecka reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – matkę lub ojca. O wysokości alimentów decydują dwa czynniki: zakres usprawiedliwionych potrzeb uprawnianego oraz możliwości finansowe samego zobowiązanego. Należy pamiętać, że obowiązek alimentacyjny utrzymuje się również po osiągnięciu pełnoletniości przez dziecko, jeżeli pomimo dołożenia należytej staranności nie jest ono w stanie ponieść kosztów swojego utrzymania

Wyróżniamy instytucję alimentacji małżonków zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i po jego zakończeniu. Obowiązek alimentacyjny w trakcie trwania małżeństwa wynika z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a swoje źródło czerpie z potrzeby zapewnienia rodzinie godnych warunków życia i przyczyniania się do utrzymania rodziny. Najczęstszym przypadkiem jest jednak orzeczenie obowiązku alimentacyjnego między byłymi małżonkami. Sytuacja ex-małżonków różni się w zależności od tego, czy rozwód był orzeczony z winy, czy też bez winy któregokolwiek z małżonków.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Pokrewieństwo oznacza istnienie stosunku opartego na pochodzeniu od wspólnego przodka. Obowiązek ten staje się wymagalny w momencie niemożliwości zadośćuczynienia świadczeniom alimentacyjnym przez zobowiązanych w pierwszej kolejności. Przykładem takiego obowiązku może być obowiązek alimentacyjny dziadków wobec wnuków. Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.