Rozwód, a odbieranie dziecka ze żłobka, przedszkola lub szkoły

Orzeczenie rozwodu w sposób formalny i definitywny kończy zawarte małżeństwo między stronami. Jeśli z małżeństwa pochodzą małoletnie dzieci, wówczas Sąd w wyroku rozwodowym ma obowiązek uregulować również sprawy dotyczące małoletnich dzieci stron.

Zasadą jest, że Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka (rodzicielski plan wychowawczy). Jeżeli rodzice wypracują wspólne stanowisko w sprawach dotyczących dziecka i będzie ono pozostawało w zgodzie z jego dobrem, wówczas sąd przychyli się do niego i władza rodzicielska oraz kontakty z dzieckiem zostaną uregulowane w taki sposób w jaki życzą sobie rodzice, zgodnie z przedłożonym do akt sprawy sądowej, planem.

Jeżeli jednak rodzice porozumienia w sprawach dziecka nie potrafią osiągnąć, wówczas, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Sąd może przyznać władzę rodzicielską obojgu rodzicom i ustalić miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z nich. Ponadto, na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że władza rodzicielska i prawo do kontaktu z dzieckiem są czymś zupełnie odrębnym i nie związanym ze sobą. Orzeczenie wydane w zakresie władzy rodzicielskiej nie ma bowiem bezpośredniego wpływu na kontakty z dzieckiem i odwrotnie. Nawet, gdy rodzic zostanie pozbawiony władzy rodzicielskiej, może mieć ustalone kontakty z dzieckiem.

Powyższe oznacza zatem, że ograniczenie jednego z rodziców we władzy rodzicielskiej, lub nawet zupełne pozbawienie go tej władzy, nie jest równoznaczne z tym, że rodzic nie będzie mógł widywać się z dzieckiem i nie będzie miał prawa do utrzymywania z nim kontaktów. Żeby również kontakty zostały ograniczone lub nawet zupełnie zakazane, sąd musi w tym zakresie wydać stosowne orzeczenie.

Jak zostało wskazane, na zgodny wniosek rodziców sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, w sytuacji więc, gdy między rodzicami nie ma konfliktu w zakresie widywania się z dzieckiem przez rodzica u którego dziecko stale nie mieszka, rodzice mogą wnieść o zaniechanie orzekania w zakresie kontaktów. W sytuacji takiej, rodzice samodzielnie kontakty z dzieckiem będą ustalać stosownie do okoliczności. Takie rozwiązanie pozwala więc nie tylko na elastyczne uregulowanie tych kontaktów. Wówczas, za przyzwoleniem rodzica, drugi rodzic może odbierać dziecko ze żłobka, przedszkola lub szkoły i każdorazowo rodzice mogą czynić w tym zakresie zmiany i ustalać między sobą.

Przy takich swobodnych kontaktach rodzice mogą również pomagać sobie w opiece nad dzieckiem, nic bowiem nie stoi na przeszkodzie by w ramach kontaktu dziecko zostało odebrane przez rodzica ze szkoły lub przedszkola i na przykład dopiero wieczorem odwiezione do miejsca zamieszkania przy rodzicu, z którym na co dzień przebywa.

Kontakty rodzica z dzieckiem zupełnie inaczej wyglądają natomiast, gdy uregulowane są orzeczeniem sądu bądź ugodą. Takie rozwiązanie stosowane jest zazwyczaj, gdy rodzice nie potrafią się porozumieć co do zakresu kontaktów, bądź gdy nie ufają sobie wzajemnie, że kontakty te będą prawidłowo przez każdą stronę realizowane. Orzeczenie lub ugoda pozwala egzekwować, na drodze sądowej, ustalone kontakty.

W sytuacji, gdy sąd w orzeczeniu rozwodowym ustala prawo rodzica do kontaktów w wyroku dokładnie wskazuje w jakich dniach oraz w jakich godzinach rodzic może widywać się z dzieckiem. Ponadto, szczegółowo reguluje się również kontakty w okresie wakacji, ferii zimowych, świąt, urodzin czy innych okazji, tak by dziecko mogło spędzić ten szczególny czas zarówno z jednym, jak i z drugim rodzicem.

W orzeczeniu sąd wskazuje gdzie kontakty mają być realizowane, a więc w miejscu zamieszkania dziecka czy też dziecko może być zabierane przez drugiego rodzica np. do swojego mieszkania, a także skąd dziecko będzie na kontakty odbierane.

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby zostało ustalone, że np. kontakt z dzieckiem będzie odbywać się w każdą środę i piątek od godziny 15.00 do godziny 18.00, przy czym w piątek dziecko będzie odbierane przez rodzica na kontakt bezpośrednio ze żłobka, przedszkola lub szkoły. Jeśli jednakże odebranie dziecka na kontakt zawsze ma się odbywać z jego miejsca zamieszkania, wówczas rodzic odbierając dziecko bezpośrednio ze żłobka, przedszkola lub szkoły narusza obowiązki wynikające z orzeczenia sądu i Sąd w takim przypadku może orzec nakazanie określonej sumy pieniężnej za naruszenie ustalonych kontaktów.

Jeśli więc rodzic chce odbierać dziecko ze żłobka, przedszkola lub szkoły, a takie rozwiązanie nie zostało przewidziane przez sąd w wyroku rozwodowym i spotyka się z odmową ze strony drugiego rodzica, wówczas rodzic powinien wnieść do sądu wniosek o zmianę ustalonych kontaktów i wnosić o to, by móc odbierać dziecko z placówki oświatowej.

Czytaj więcej

Pozew o rozwód

Często otrzymujemy pytania – jak napisać pozew o rozwód. Albo prośby o wysłanie ‚wzoru’ pozwu o rozwód. Wychodząc naprzód Państwa prośbom sporządzamy dokładny opis, w jaki sposób samemu rozpocząć postępowanie o rozwód.

Informacje ogólne

Postępowanie o rozwód wszczyna się poprzez złożenie do odpowiedniego sądu pozwu rozwodowego. Pozew może złożyć każdy z małżonków. Bez znaczenia dla dalszego postępowania oraz treści wyroku pozostaje, który z nich pierwszy złożył pozew oraz bez znaczenia jest, który występuje jako ‚powód’ a który jako ‚pozwany’. Pozew należy złożyć do wydziału cywilnego Sądu Okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli przynajmniej jedno z nich nadal tam przebywa. Jeśli brak takiej podstawy, wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeśli nie można ustalić miejsca zamieszkania strony pozwanej, pozew wnosi się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania powoda.

Treść pozwu o rozwód

Pozew o rozwód musi mieć formę pisemną. W pierwszej części należy wpisać miejsce i datę sporządzenia pozwu, oznaczyć sąd, do którego jest on kierowany oraz wskazać strony:
– powoda – osoba składająca pozew rozwodowy
– pozwanego – osoba, przeciwko której składany jest pozew

Należy podać następujące dane Stron:
– imiona i nazwiska
– numery PESEL
– miejsca zamieszkania

Tytuł

Należy wyraźnie zatytułować pismo. Wskazać, że jest to np. „Pozew o rozwód”, „Pozew o rozwód bez orzekania o winie”, „Pozew o rozwód z orzekaniem o winie”. W dalszej części należy sformułować swoje roszczenia i je uzasadnić popierając odpowiednimi dowodami.

Pozew bez orzekania o winie

Wnosząc pozew o rozwód, powód powinien przede wszystkim określić, czy domaga się, aby sąd wskazał, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia, bądź też aby sąd odstąpił od orzekania o winie.

Pozew z orzekaniem o winie

Rozwód może być orzeczony z winy męża, żony lub z winy obu stron. Jeśli w pozwie nie będzie wniosku o zaniechanie orzekania o winie sąd ma obowiązek orzec, czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Ustalenie winy wiąże się z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego, przesłuchania świadków oraz oceną postaw i zachowań małżonków w czasie trwania związku.

Zmiana wniosku w toku rozprawy

Jeśli w pozwie rozwodowym zostanie określone, że rozwód ma być bez orzekania o winie, wniosek o zaniechanie orzekania o winie można cofnąć w każdej chwili do momentu prawomocnego wyroku rozwodowego. Oznacza to, że cofnięcie tego wniosku dopuszczalne jest nawet w postępowaniu apelacyjnym.

O czym jeszcze oprócz winy decyduje Sąd orzekający rozwód?

Wspólne małoletnie dzieci
Zgodnie z art. 58 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w wyroku orzekającym rozwód sąd zobowiązany jest rozstrzygnąć o całości spraw rodziny. Dlatego, jeśli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, w pozwie rozwodowym powinny znaleźć się odpowiednie wnioski dotyczące:
– władzy rodzicielskiej nad dzieckiem lub dziećmi obojga małżonków
– kontaktów z dzieckiem lub dziećmi
– alimentów, czyli kwoty w jakiej każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka
– miejsca zamieszkania dziecka
Jeśli małżonkowie przebywają we wspólnym mieszkaniu, w pozwie o rozwód powinien znaleźć się wniosek o uregulowanie sposobu korzystania z tego mieszkania zarówno w trakcie trwania sprawy rozwodowej jak i po rozwodzie.

Alimenty na byłego małżonka

Bardzo ważnym, a jednocześnie często pomijanym elementem pozwu jest wniosek o alimenty od drugiego małżonka na swoją rzecz. Żądanie tych alimentów może skierować małżonek, który nie jest wyłącznie winny rozkładu pożycia i znajdujący się w niedostatku. Oznacza to, że wniosek o takie alimenty można złożyć wtedy, gdy sytuacja materialna powoda po rozwodzie ulegnie pogorszeniu. W praktyce występuje to najczęściej w sytuacji dużych dysproporcji w zarobkach małżonków lub gdy jedno z małżonków nie pracowało zawodowo, tylko zajmowało się domem i dziećmi.

Wniosek o podział majątku

W pozwie rozwodowym można zawrzeć wniosek o podział majątku wspólnego. Sąd dokona podziału tego majątku na tym etapie, pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym. Jeżeli propozycje, co do podziału majątku są zgodne, Sąd uwzględni je i będzie o nich orzekał w postępowaniu rozwodowym. Jednak, jeżeli postępowanie dotyczące kwestii finansowych pomiędzy małżonkami będzie miało wpływ na wydłużenie sprawy rozwodowej (propozycje będą odmienne i sporne), podział majątku trzeba będzie przeprowadzić w odrębnej sprawie.

Uzasadnienie

Roszczenia zawarte w pozwie trzeba właściwie uzasadnić. Należy wyjaśnić dlaczego doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego i wykazać, że pomiędzy małżonkami nie ma już więzi emocjonalnej, fizycznej czy ekonomicznej.

Dowody

Dowodami na potwierdzenie okoliczności wskazanych w pozwie mogą być: zeznania małżonków, zeznania świadków oraz dokumenty.
Jeśli na sprawie rozwodowej mają być przesłuchani świadkowie, w pozwie należy podać ich imiona i nazwiska oraz aktualne adresy zamieszkania. Ponadto należy wskazać, na jaką okoliczność będą oni zeznawali i jakie fakty mogą potwierdzić swoimi zeznaniami.

Załączniki

– odpis skrócony aktu małżeństwa
– odpisy skrócone aktów urodzenia małoletnich dzieci
– zaświadczenia o zarobkach
– jeśli powód wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych, do oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, należy dołączyć dokumenty potwierdzające sytuację majątkową powoda, np. zaświadczenie o zarobkach, dokumenty potwierdzające wysokość comiesięcznych zobowiązań majątkowych
– odpis pozwu wraz z załącznikami
– wszelkie dokumenty potwierdzające fakty podane w pozwie
– potwierdzenie uiszczenia opłaty od pozwu

Podpis

Osoba składająca pozew musi go podpisać.

Ilość egzemplarzy

Pozew należy złożyć w dwóch egzemplarzach oraz dołączyć do niego załączniki. Jeden egzemplarz pozwu i załączników zostaje w sądzie, a drugi sąd wraz z załącznikami doręcza pozwanemu.

Opłata od pozwu o rozwód

Składany pozew musi być opłacony. Opłata od pozwu wynosi 600 zł. Jeżeli strona nie posiada środków finansowych na jej poniesienie, w treści pozwu powinna zawrzeć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz do pozwu dołączyć formularz – oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym.

Pełnomocnik

Przed wniesieniem pozwu warto skorzystać z pomocy radcy prawnego albo adwokata, który sprawdzi treść pozwu. Jeżeli postępowanie rozwodowe jest skomplikowane bądź w sprawie występuje spór co do wspólnych małoletnich dzieci, warto skorzystać z pomocy radcy prawnego.

Czytaj więcej

Rozwód kościelny – czy jest taka instytucja?

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że orzeczenie rozwodu to nie to samo co stwierdzenie nieważności małżeństwa. Po drugie, w Kościele rozwodów nie ma, jest natomiast w pewnych określonych przepisami prawa kanonicznego sytuacjach możliwość wnoszenia o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Określenie „rozwód kościelny” przyjęło się i funkcjonuje w języku potocznym.

Aby sąd cywilny zakończył małżeństwo przez rozwód trzeba wykazać, iż nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Do stwierdzenia nieważności ślubu kościelnego to jednak nie wystarczy.

Poniższy wpis,  pozwoli zrozumieć na czym polega postępowanie o unieważnienie małżeństwa w Kościele, udzielając odpowiedzi na najważniejsze pytania.

Co sprawdza sąd kościelny w sprawie o unieważnienie małżeństwa?

Wyrok rozwodowy sądu cywilnego wydany na gruncie postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa w kościele pełni rolę drugorzędną. Wyrok rozwodowy sądu cywilnego jest potrzebny tylko na okoliczność, że daje gwarancję, że rozkład pożycia jest ostateczny. Głównym zadaniem sądu kościelnego jest dojście do prawdy o tym, czy dane małżeństwo zostało ważnie zawarte. Sąd kościelny musi przede wszystkim skupić się na okresie bezpośrednio poprzedzającym datę zawierania małżeństwa przez strony i ocenić czy przesłanka niezdolności do zawarcia małżeństwa zaistniała i po której ze stron.

Jakie są najczęstsze przyczyny stwierdzenia nieważności małżeństwa przez Kościół?

Najczęściej strony powołują się na niezdolność z tytułu niezdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej. Należy zauważyć, że kiedy mówimy o przyczynach natury psychicznej, to nie należy rozumieć tego jako chorób psychicznych w medycznych jednostkach chorobowych (np. depresji, schizofrenii). To kodeksowe pojęcie kryje w sobie szereg poważnych zaburzeń psychicznych (np. alkoholizm, narkomania, zaburzenia na tle psychoseksualnym). Jest to specyficzny tytuł nieważności małżeństwa, przy rozpatrywaniu którego sąd obowiązkowo musi skorzystać z opinii biegłego psychologa, psychiatry lub seksuologa.

Czy zdrada może być przyczyną nieważności małżeństwa w Kościele?

To skomplikowane zagadnienie. Są sytuacje, gdy niewierność znalazła zastosowanie w prawie kanonicznym i doprowadziła do stwierdzenia nieważności małżeństwa. Może to być sytuacja, gdy strona wstępująca w związek małżeński, wyklucza małżeńską wierność. Wykluczenie wierności ma miejsce wówczas, gdy choćby jedna ze stron stanowczo i z wewnętrznym przekonaniem rezerwuje sobie prawo do swobodnego współżycia z innymi osobami poza małżeństwem i będąc w związku małżeńskim faktycznie zdradza małżonka.

Ile trwa postępowania o unieważnienie małżeństwa w Kościele?

Przed sądem cywilnym sprawa o rozwód może zakończyć się nawet na pierwszej rozprawie. Przed sądem kościelnym wygląda to jednak nieco inaczej. Przed sądem kościelnym sprawa nie zostanie rozpatrzona ‚niezwłocznie’. Przede wszystkim dlatego, że w procesie kościelnym badana jest dla kościoła katolickiego rzecz nadrzędna, tj. ważność sakramentu. Dlatego też sąd w momencie wydawania wyroku musi osiągnąć tzw. pewność moralną, czyli przekonanie co do tego, że małżeństwo zostało ważnie lub nieważnie zawarte. Osiągnie ją jedynie po przeprowadzeniu szeregu dowodów, jak np. przesłuchanie stron, świadków, przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego; oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Obrońcy Węzła małżeńskiego. Na gruncie procesu małżeńskiego nie istnieje możliwość orzekania o winie – sąd w żadnym wypadku nie stwierdzi, że któryś z małżonków, lub obydwoje, obarczonych jest winą, za nieważnie zawarte małżeństwo. Strony w postępowaniu o unieważnienie małżeństwa skarżą ważność sakramentu małżeństwa a nie udowadniają winę, jak przed sądem cywilnym.

Czy o stwierdzenie nieważności małżeństwa przez sąd kościelny można wystąpić długi czas po orzeczeniu rozwodu przez sąd cywilny czy jedno postępowanie musi się toczyć zaraz po drugim?

Upływ czasu po zapadnięciu wyroku rozwodowego w żaden sposób nie wstrzymuje przed zbadaniem ważności małżeństwa na forum kościelnym. Nie ma więc znaczenia jaki okres czasu upłynął między rozwodem a wszczęciem postępowania o unieważnienie małżeństwa w Kościele.

Czy orzeczenie o stwierdzeniu nieważności ślubu kościelnego ma jakikolwiek wpływ na dzieci pochodzące z takiego małżeństwa?

Nie, fakt stwierdzenia nieważności małżeństwa nie ma najmniejszego wpływu na sytuację prawną dzieci. O istotnych sprawach małoletnich dzieci decyduje sąd cywilny.

Czy sąd kościelny przesłuchuje świadków?

Tak, przesłuchanie świadków jest jednym z dowodów. Lecz przesłuchanie świadka wygląda inaczej niż w postępowaniu cywilnym. Świadek po złożeniu przysięgi jest przesłuchiwany przez przewodniczącego składu orzekającego w obecności notariusza, który protokołuje całe przesłuchanie. W czynności przesłuchania świadka nie biorą udziału strony.

Kogo nie można powołać na świadka?

W szczególności osoby związane tajemnicą np. leczący lekarze nie mogą zeznawać (kan. 1548 §2 pkt. 1 prawa kanonicznego), Strona może ich jednak zwolnić z obowiązku zachowania tajemnicy na użytek procesu.

Jakie inne mogą być dowody przed sądem kościelnym oprócz świadków?

– oświadczenia stron
– przyznanie sądowe
– dokumenty publiczne oraz prywatne
– opinie biegłych
– wizje lokalne i oględziny sądowe

Czy po orzeczeniu o stwierdzeniu nieważności ślubu kościelnego zawsze można wziąć kolejny ślub kościelny?

Jeżeli w trakcie procesu zapadły dwa zgodne wyroki stwierdzające, że małżeństwo zostało nieważnie zawarte – tj. przed pierwszą i drugą instancją (procedura obligatoryjnie przewiduje badanie ważności małżeństw w dwóch instancjach) – to co do zasady nie ma żadnych przeciwwskazań prawnych do zawarcia małżeństwa. Nie będzie to jednak kolejny ślub, ale pierwszy, gdyż ten, którego dotyczył proces, nigdy nie zaistniał. Zaznaczyć jednak należy, że prawo przewiduje możliwość nałożenia tzw. klauzuli zakazującej zawierania małżeństwa. W praktyce oznacza to tyle, że sąd stwierdził, że dane małżeństwo zostało nieważnie zawarte, ale osoba, na którą nałożona została klauzula może stanąć na ślubnym kobiercu dopiero po uprzednim ściągnięciu przez sąd nałożonej klauzuli.

W przypadku dalszych pytań, zapraszamy do kontaktu.

hand-83079_640

Czytaj więcej

Współmałżonek zażywa narkotyki. Czy dostanę rozwód jego winy i Sąd zakaże mu kontaktów z dzieckiem?

Nadużywanie alkoholu oraz zażywanie narkotyków staje się coraz częstszą przyczyną rozwodów orzekanych przez Sądy w Polsce. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią, że jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby Sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Dla orzeczenia rozwodu istotne zatem jest, żeby między małżonkami ustały wszelkie więzi małżeńskie, a więc więź fizyczna, uczuciowa i gospodarcza.
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wskazują jednak z jakich powodów może dojść do ustania wymienionych więzi, zatem przyczyną rozwodu może być praktycznie wszystko, jeśli spowodowało to rozkład pożycia małżeńskiego i ustanie wszystkich więzi. W sytuacji więc, gdy jeden z małżonków jest uzależniony od narkotyków i nie chce podjąć działań, które pozwoliłyby mu wyjść z nałogu, to fakt ten może stanowić przyczynę rozwodu i to zawinioną.

Występujący z pozwem o rozwód małżonek winien udowodnić, iż między małżonkami doszło do rozkładu pożycia i że stało się to w wyniku zażywania narkotyków przez współmałżonka. Już w treści pozwu o rozwód opisać należy jak kształtowało się pożycie małżonków zanim małżonek popadł w uzależnienie oraz jak ono wyglądało później, gdy zaczął zażywać narkotyki. Bardzo istotne jest, żeby wskazać na wszystkie negatywne aspekty związane z uzależnieniem współmałżonka, a więc np. na brak zainteresowania rodziną, przemoc przeciwko członkom rodziny, agresję, utratę pracy, trwonienie pieniędzy, hazard i żeby wykazać, że właśnie na skutek tych okoliczności doszło do rozkładu pożycia małżonków.

Pamiętać również należy, iż uzależnienie współmałżonka nie tylko może przesądzać o winie w wyroku rozwodowym, lecz także może mieć wpływ na ukształtowanie jego kontaktów z dziećmi.
W wyroku rozwodowym sąd zobowiązany jest bowiem orzec również o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem, bądź dziećmi, obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o tym w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Jeżeli jednakże dobro dziecka za tym przemawia, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka.
Ze względu na dobro dziecka ograniczone mogą zostać również kontakty rodzica z dzieckiem, w takim przypadku sąd może np. zakazać spotykania się z dzieckiem, zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolić na spotkanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego rodzica albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej wskazanej przez sąd osoby, ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość bądź zakazać porozumiewania się na odległość.
Jeżeli jednakże utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd może nawet zakazać ich utrzymywania.

addict-2713526_640

Uzależnienie rodzica od narkotyków może więc uzasadniać orzeczenie wobec niego ograniczenia lub zakazu utrzymywania kontaktów z dzieckiem, rodzic domagający się ograniczenia lub zakazania kontaktów powinien jednakże w toku postępowania wykazać, iż nieograniczony kontakt rodzica z dzieckiem jest sprzeczny z dobrem małoletniego.

Jeżeli rodzic uzależniony od narkotyków zmieni swe postępowanie, rozpocznie terapię i będzie wykazywał, że jego kontakt z dzieckiem nie będzie zagrażał dobru dziecka, Sąd może w stosowny sposób orzec o wykonywaniu kontaktów np. w obecności drugiego rodzica bądź kuratora.

Pamiętać ponadto należy, iż wykazanie winy i uzyskanie wyroku rozwodowego w którym wyłącznie winnym zostanie wskazany współmałżonek nie jest równoznaczne z tym, że rodzic ten zostanie automatycznie ograniczony bądź pozbawiony władzy rodzicielskiej lub że zostaną mu ograniczone bądź zakazane kontakty z dzieckiem, gdyż uregulowanie spraw pomiędzy rodzicem, a dzieckiem zależy od innych przesłanek niż uzyskanie wyroku rozwodowego.

Czytaj więcej

Jak usunąć z mieszkania agresywnego męża / partnera / innych domowników?

W przypadku przemocy domowej problemem staje się zajmowanie wspólnego mieszkania ze sprawcą przemocy. Zazwyczaj kobieta nie decyduje się na odejście od agresywnego męża/partnera, jeżeli nie ma innego mieszkania, w szczególności, gdy małżonkowie/partnerzy posiadają dzieci. Z tego względu kobieta tkwi w toksycznej relacji. Nie inaczej jest w przypadku przemocy stosowanej np. przez rodziców, dorosłe dzieci czy partnera, dlatego dramat związany ze stosowaniem przemocy w niektórych przypadkach trwa wiele lat i ukryty jest w czterech ścianach domu.

Istnieją możliwości prawne, aby osobę stosującą przemoc z mieszkania skutecznie usunąć.

Obowiązek opuszczenia mieszkania może być orzeczony w postępowaniu cywilnym, na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania.
Uzyskanie orzeczenia o eksmisji w pierwszej kolejności wymaga złożenia do sądu cywilnego wniosku w którym wnioskodawca wykaże, iż orzeczenie eksmisji jest uzasadnione.
We wniosku należy powołać dowody wskazujące, iż do przemocy faktycznie dochodzi, można zatem: powołać świadków, jak również przedstawić dowody z akt policji, która wzywana była na interwencję, bądź wyniki obdukcji lekarskich. Postanowienie w przedmiocie obowiązku opuszczenia mieszkania zostaje wydane po przeprowadzeniu przez sąd rozprawy, która powinna odbyć się w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu wniosku. Postanowienie staje się wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, zaś jego egzekucją zajmuje się komornik.
Należy pamiętać, że w przypadku eksmisji na gruncie przepisów cywilnych, egzekucja postanowienia sądu może zostać nieco odsunięta w czasie, jeśli sprawca przemocy nie ma prawa do innego lokalu mieszkalnego. Może stanowić to problem z szybkim wykonaniem postanowienia sądu.

Usunięcie z mieszkania osoby stosującej przemoc możliwe jest ponadto w postępowaniu karnym. Procedurę eksmisji w tym trybie rozpocząć należy od zawiadomienia policji bądź prokuratury o popełnieniu przestępstwa znęcania się. Następnie należy poczekać, aż osobie oskarżonej organy ścigania postawią zarzut stosowania przemocy domowej, by następnie móc zażądać zastosowania wobec sprawcy środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania lub nakazu opuszczenia wspólnie zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Nakaz okresowego opuszczenia mieszkania może następnie zostać orzeczony wobec sprawcy w wyroku karnym, jeżeli sąd uzna, iż dana osoba jest winna popełnienia przestępstwa znęcania się nad rodziną, warto więc być czynnym uczestnikiem takiego procesu i przystąpić do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy. Pamiętać należy, iż obowiązek opuszczenia mieszkania jest orzekany wobec sprawcy na określony czas – zgodnie bowiem z treścią Kodeksu karnego, środek ten orzeka się w latach, od roku do lat 10 lat.
Istotne jednak jest, że w przypadku nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym orzeczonego w wyroku karnym, wykonanie tego obowiązku nie jest zależne od tego czy sprawca przemocy ma inne lokum, opuszczenie mieszkania ma nastąpić pomimo braku innego mieszkania.

Orzeczenie eksmisji wobec sprawcy przemocy możliwe jest również w wyroku rozwodowym. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Pamiętać jednakże należy, iż w takim przypadku również niezbędne jest wykazanie, że współmałżonek dopuszcza się przemocy, co uzasadniać będzie orzeczenie względem niego eksmisji.

woman-228177_640

Sprawy dotyczące przemocy są trudnymi sprawami, zwłaszcza w kontekście opieszałości organów i przedłużających się postępowań. Warto w tym czasie skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który na bieżąco doradzi, co należy robić i w jaki sposób chronić się podczas wzmożonej agresji członka rodziny, którego procedura eksmisyjna dotyczy.

Warto również skorzystać z pomocy psychologicznej.

Najważniejszym jest jednak przestać się bać i zadbać o dobro własne oraz dzieci.

Czytaj więcej

Marzec – miesiąc bezpłatnych porad dla Kobiet

Miesiąc marzec – miesiącem Kobiet!
Od dnia 8 do 31 marca każda Pani może umówić się na nieodpłatną poradę prawną.

Zadzwoń i umów się na Darmową Poradę: 608 436 324 lub 792 782 082

  • Porady prawne będą udzielane z zakresu prawa rodzinnego – tematyki około rozwodowej, w szczególności:
  • Rozwód
  • Separacja
  • Podział majątku po rozwodzie
  • Alimenty
  • Władza rodzicielska nad dzieckiem
  • Kontakty z dzieckiem
  • Przemoc w rodzinie

Divorce: hands of wife and husband signing divorce documents, woman returning wedding ring

Porady będą udzielane w siedzibie Kancelarii w Opolu – ul. Ozimska 48/15.
Uprzejmie prosimy o wcześniejsze umawianie się telefoniczne.

Kontakt pod numerami telefonów: 608 436 324 lub 792 782 082
bądź przez e-mail: kancelaria@kasztajanikowska.pl

Porad będą udzielały kobiety – radczynie prawne – zajmujące się sprawami rodzinnymi na różnych płaszczyznach.

Zapraszamy wszystkie zainteresowane Panie, które chcą uporządkować swoje życie rodzinne.

rozwód2

Czytaj więcej

Kiedy i jak przestać płacić alimenty na dorosłe dziecko?

Zgodnie z treścią przepisu art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku (art. 133 § 2 k.r.o.). Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 3 k.r.o.).
Jeżeli dorosłe dziecko z własnej winy nie podejmuje zatrudnienia, nie kształci się, nie czyni prób, by się usamodzielnić, należy złożyć pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Jak bowiem stanowi przepis art. 138 k.r.o., w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Ponadto znaczenie ma również sytuacja finansowa rodziców. Nie można wymagać od rodziców, aby tworzyli zagrożenie własnych elementarnych podstaw bytowych, zaspokajając różne kosztowne, choć nawet usprawiedliwione okolicznościami potrzeby pełnoletniego dziecka (o ile to dziecko czyni oczywiście starania o osiągnięcie samodzielności). Jak bowiem stwierdził Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w wyroku z dnia 1 października 1998 r. (sygn. akt I CKN 853/97), obowiązek alimentacyjny rodziców obejmuje także pełnoletnie dzieci, które we właściwym czasie, tj. bezpośrednio lub wkrótce po ukończeniu szkoły średniej, studiują na wyższej uczelni. Nie można jednak a priori zakładać, że podjęcie stacjonarnych studiów zawsze wyłącza możliwość samodzielnego utrzymania się studenta, przez własną pracę zarobkową.
Nawet zatem studiujące dziecko lub też uczące się po ukończeniu szkoły zasadniczej lub średniej powinno zdawać sobie sprawę z materialnych trudności rodziców i nie obarczać ich ponad miarę koniecznością pokrywania kosztów swego utrzymania i edukacji. Dziecko powinno zaplanować swą przyszłość i kształcenie tak, by móc utrzymać się same.

feet-932346_1280
Wnosząc powództwo do sądu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletniego dziecka należy powołać się na zacytowany wyżej przepis art. 133 § 3 w zw. z art. 138 k.r.o.
Podstawę prawną powództwa o uchylenie obowiązku alimentacyjnego stanowi przepis art. 138 k.r.o. To na powodzie ciąży konieczność udowodnienia faktów, z których wywodzi on skutki prawne (art. 6 k.c.), zatem należy przygotować do postępowania odpowiednie dokumenty i świadków na poparcie swego stanowiska.
W szczególności należy pamiętać, że obowiązek alimentacyjny nie ‚ustaje sam’ (tzn. nie przestaje obowiązywać z mocy prawa), tylko koniecznym jest złożenie pozwu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Sąd musi wydać stosowne orzeczenie w tym zakresie.

Czytaj więcej

Pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej nad dzieckiem

Sprawowanie władzy rodzicielskiej oznacza nie tylko prawa, ale przede wszystkim obowiązki rodzica względem dziecka. Jeżeli rodzic nadużywa swoich uprawnień lub nie może podołać swoim obowiązkom, sąd może mu władzę rodzicielską odebrać.

Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy w art. 111 § 1 k.r.o. przewiduje trzy rodzaje przyczyn pozbawienia władzy rodzicielskiej:

– Niemożność wykonywania władzy rodzicielskiej z powodu trwałej przeszkody
– Nadużywanie władzy rodzicielskiej
– Rażące zaniedbywanie przez rodzica obowiązków względem dziecka.

Postępowanie w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej wszczęte zostaje na wniosek. Z powyższym wnioskiem można wystąpić, gdy zachodzą przesłanki do pozbawienia władzy rodzicielskiej.

Zgodnie z przyjętym w doktrynie stanowiskiem za trwałą przeszkodę w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich uznaje się np. zaginięcie tego z rodziców, co do którego sąd orzeka pozbawienie władzy rodzicielskiej, jego wyjazd na stałe lub nawet na czas nieokreślony za granicę, połączony z całkowitym brakiem zainteresowania dzieckiem, umieszczenie go w zakładzie karnym w celu odbycia długotrwałej kary, umieszczenie go z powodu nieuleczalnej choroby w odpowiednim zakładzie leczniczym. Ponadto o trwałej przeszkodzie w wykonywaniu władzy rodzicielskiej mówi się także, gdy rodzice przebywają razem z dzieckiem, ale np. z powodu bardzo ciężkiej i przewlekłej choroby w ogóle nie są w stanie wykonywać władzy rodzicielskiej (K. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

Jeżeli przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej jest jedynie przemijająca, sąd może orzec zawieszenie władzy rodzicielskiej na czas trwania tejże przeszkody. Zawieszenie władzy rodzicielskiej zostanie uchylone gdy jego przyczyna ustanie.

Za nadużywanie lub zaniedbywanie wykonywania władzy rodzicielskiej uznać należy: nałóg pijaństwa rodziców; ich rozwiązły tryb życia; przestępczość; uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka; nadmierne karcenie, zwłaszcza cielesne itp. (K. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

Muszą to być zaniedbania rażące, a więc poważnej wagi, zagrażające prawidłowemu rozwojowi dziecka, wskazujące że dalsze wykonywanie władzy nie rokuje pozytywnej prognozy co do zapewnienia dziecku należytej opieki.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej lub jej zawieszenie może nastąpić także w wyroku orzekającym rozwód, separację, unieważnienie małżeństwa lub w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka.

child-1311854_1280

W toku postępowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej sąd przesłucha rodziców małoletniego dziecka, celem uzyskania informacji na temat zasadności wniosku, sposobu wykonywania przez rodziców władzy rodzicielskiej nad małoletnim, zaspokajania potrzeb małoletniego, jego rozwoju, sytuacji rodzinnej. Sąd może zgodnie z art. 216[1] k.p.c. wysłuchać także małoletnie dziecko, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Wysłuchanie dziecka odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

W sprawie należy przedstawiać dowody oraz świadków na potwierdzenie okoliczności wskazanych we wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej. Z zasady niezbędnym dowodem jest opinia OZSS (Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów). Dowód ten powołany zostaje na okoliczność łączącej rodzica z dzieckiem więzi uczuciowej oraz prognozy co do prawidłowego wypełniania obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej dotyczy okoliczności mających dla rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie władzy rodzicielskiej istotne znaczenie.

Postępowanie sądu kończy się postanowieniem, od którego przysługuje apelacja do Sądu wyższego rzędu.

Należy pamiętać, że władza rodzicielska nie jest odbierana raz na zawsze. Jeżeli ustały przyczyny, dla których sąd odebrał władzę rodzicielską, może ona zostać przez sąd przywrócona.

Czytaj więcej

Kiedy rozwód jest niedopuszczalny

Wydawałoby się, że rozwód jest kwestią indywidualną małżonków. Otóż nie jest tak do końca. Istnieją sytuacje, w których rozwód jest niedopuszczalny (art. 56 k.r.i.o.).

Pomimo zaistnienia między małżonkami zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli:

1. wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, np. rozwód mógłby spowodować niekorzystne zmiany w psychice dzieci;

2. rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego;

3. orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, np. w sytuacji, gdy jeden z małżonków jest ciężko chory i nie ma kto się nim zaopiekować.

Dopiero w sytuacji, w której strony udowodnią, iż nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego oraz że nie występuje żadna z przesłanek negatywnych sąd może orzec rozwód.

Czytaj więcej

Czy utrata pracy może być powodem zmniejszenia alimentów?

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o.). Raz orzeczone alimenty nie muszą obowiązywać przez cały okres trwania obowiązku alimentacyjnego w tej samej wysokości. Można żądać ich zmniejszenia lub podwyższenia w zależności od wystąpienia „zmiany stosunków”.

Przez wspomnianą wyżej zmianę stosunków należy rozumieć wszelkie zmiany w statusie ekonomicznym stron. Sąd oceniając, czy faktycznie nastąpiła zmiana stosunków porównuje każdorazowo stan faktyczny właściwy w chwili orzekania. Także utrata źródła dochodu z przyczyn niezawinionych, tj. redukcja zatrudnienia w zakładzie pracy, pogorszenie się stanu zdrowia, są tymi przyczynami, które mogą doprowadzić do zmniejszenia orzeczonych alimentów.

job-607701__180

Należy jednak pamiętać, iż sąd przy określaniu wysokości alimentów bierze pod uwagę nie tylko rzeczywistą wysokość faktycznych zarobków. ale także niewykorzystane możliwości. To oznacza, że przed sądem należy udowodnić nie tylko fakt utraty źródła dochodu, ale także brak możliwości podjęcia innego zatrudnienia.

Ustawodawca przewidział bowiem w art. 136 k.r.o. ochronę osoby uprawnionej do alimentów. Mianowicie, jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Zapis tego artykułu ma gwarantować stabilność finansową uprawnionych i eliminować takie sytuacje, że obowiązani do świadczeń celowo zwalnialiby się z pracy i przechodzili w tzw. czarną strefę, co miałoby spowodować obniżenie alimentów.

Czytaj więcej