Rozwód, a odbieranie dziecka ze żłobka, przedszkola lub szkoły

Orzeczenie rozwodu w sposób formalny i definitywny kończy zawarte małżeństwo między stronami. Jeśli z małżeństwa pochodzą małoletnie dzieci, wówczas Sąd w wyroku rozwodowym ma obowiązek uregulować również sprawy dotyczące małoletnich dzieci stron.

Zasadą jest, że Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka (rodzicielski plan wychowawczy). Jeżeli rodzice wypracują wspólne stanowisko w sprawach dotyczących dziecka i będzie ono pozostawało w zgodzie z jego dobrem, wówczas sąd przychyli się do niego i władza rodzicielska oraz kontakty z dzieckiem zostaną uregulowane w taki sposób w jaki życzą sobie rodzice, zgodnie z przedłożonym do akt sprawy sądowej, planem.

Jeżeli jednak rodzice porozumienia w sprawach dziecka nie potrafią osiągnąć, wówczas, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Sąd może przyznać władzę rodzicielską obojgu rodzicom i ustalić miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z nich. Ponadto, na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że władza rodzicielska i prawo do kontaktu z dzieckiem są czymś zupełnie odrębnym i nie związanym ze sobą. Orzeczenie wydane w zakresie władzy rodzicielskiej nie ma bowiem bezpośredniego wpływu na kontakty z dzieckiem i odwrotnie. Nawet, gdy rodzic zostanie pozbawiony władzy rodzicielskiej, może mieć ustalone kontakty z dzieckiem.

Powyższe oznacza zatem, że ograniczenie jednego z rodziców we władzy rodzicielskiej, lub nawet zupełne pozbawienie go tej władzy, nie jest równoznaczne z tym, że rodzic nie będzie mógł widywać się z dzieckiem i nie będzie miał prawa do utrzymywania z nim kontaktów. Żeby również kontakty zostały ograniczone lub nawet zupełnie zakazane, sąd musi w tym zakresie wydać stosowne orzeczenie.

Jak zostało wskazane, na zgodny wniosek rodziców sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, w sytuacji więc, gdy między rodzicami nie ma konfliktu w zakresie widywania się z dzieckiem przez rodzica u którego dziecko stale nie mieszka, rodzice mogą wnieść o zaniechanie orzekania w zakresie kontaktów. W sytuacji takiej, rodzice samodzielnie kontakty z dzieckiem będą ustalać stosownie do okoliczności. Takie rozwiązanie pozwala więc nie tylko na elastyczne uregulowanie tych kontaktów. Wówczas, za przyzwoleniem rodzica, drugi rodzic może odbierać dziecko ze żłobka, przedszkola lub szkoły i każdorazowo rodzice mogą czynić w tym zakresie zmiany i ustalać między sobą.

Przy takich swobodnych kontaktach rodzice mogą również pomagać sobie w opiece nad dzieckiem, nic bowiem nie stoi na przeszkodzie by w ramach kontaktu dziecko zostało odebrane przez rodzica ze szkoły lub przedszkola i na przykład dopiero wieczorem odwiezione do miejsca zamieszkania przy rodzicu, z którym na co dzień przebywa.

Kontakty rodzica z dzieckiem zupełnie inaczej wyglądają natomiast, gdy uregulowane są orzeczeniem sądu bądź ugodą. Takie rozwiązanie stosowane jest zazwyczaj, gdy rodzice nie potrafią się porozumieć co do zakresu kontaktów, bądź gdy nie ufają sobie wzajemnie, że kontakty te będą prawidłowo przez każdą stronę realizowane. Orzeczenie lub ugoda pozwala egzekwować, na drodze sądowej, ustalone kontakty.

W sytuacji, gdy sąd w orzeczeniu rozwodowym ustala prawo rodzica do kontaktów w wyroku dokładnie wskazuje w jakich dniach oraz w jakich godzinach rodzic może widywać się z dzieckiem. Ponadto, szczegółowo reguluje się również kontakty w okresie wakacji, ferii zimowych, świąt, urodzin czy innych okazji, tak by dziecko mogło spędzić ten szczególny czas zarówno z jednym, jak i z drugim rodzicem.

W orzeczeniu sąd wskazuje gdzie kontakty mają być realizowane, a więc w miejscu zamieszkania dziecka czy też dziecko może być zabierane przez drugiego rodzica np. do swojego mieszkania, a także skąd dziecko będzie na kontakty odbierane.

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby zostało ustalone, że np. kontakt z dzieckiem będzie odbywać się w każdą środę i piątek od godziny 15.00 do godziny 18.00, przy czym w piątek dziecko będzie odbierane przez rodzica na kontakt bezpośrednio ze żłobka, przedszkola lub szkoły. Jeśli jednakże odebranie dziecka na kontakt zawsze ma się odbywać z jego miejsca zamieszkania, wówczas rodzic odbierając dziecko bezpośrednio ze żłobka, przedszkola lub szkoły narusza obowiązki wynikające z orzeczenia sądu i Sąd w takim przypadku może orzec nakazanie określonej sumy pieniężnej za naruszenie ustalonych kontaktów.

Jeśli więc rodzic chce odbierać dziecko ze żłobka, przedszkola lub szkoły, a takie rozwiązanie nie zostało przewidziane przez sąd w wyroku rozwodowym i spotyka się z odmową ze strony drugiego rodzica, wówczas rodzic powinien wnieść do sądu wniosek o zmianę ustalonych kontaktów i wnosić o to, by móc odbierać dziecko z placówki oświatowej.

Czytaj więcej

Czy i kiedy sąd może oddalić powództwo o rozwód?

Zgodnie z art. 56 k.r.o., każdy z małżonków może żądać orzeczenia przez Sąd rozwodu, jeśli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Można żądać orzeczenia rozwodu w sytuacji, gdy między małżonkami nastąpi zerwanie wszelkich więzi emocjonalnych, fizycznych i gospodarczych. Pomimo spełnienia wymienionych wyżej przesłanek, Sąd może oddalić pozew o rozwód.

Możliwe są dwie sytuacje, ze względu na które Sąd może odmówić udzielenia rozwodu małżonkom.

Pierwszy przypadek dotyczy sytuacji, gdy małżonek pozwany o rozwód dowiódł, iż zaistniały rozkład pożycia jest spowodowany wyłączną winą składającego pozew i nie zgadza się na rozwód np. z przyczyn religijnych i światopoglądowych.

Drugi przypadek dotyczy okoliczności, gdy ze względu na orzeczenie rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci stron. Przesłanka ta jest związana z zagwarantowaniem dziecku prawa do prawidłowego rozwoju fizycznego i duchowego. Niemniej jednak wychowywanie małoletniego w atmosferze ciągłego konflikt rodzicielskiego jest samo w sobie destrukcyjne dla jego sfery psychicznej. Problem tkwi zatem nie w samym rozwodzie rodziców, lecz w ich konflikcie, który może przybrać na sile w trakcie postępowania sądowego i w ten sposób zagrozić dobru dziecka.

promise-2749751_960_720

Zatem, przy spełnieniu wskazanych powyżej przesłanek, brak zgody współmałżonka na rozwód, pomimo niewątpliwego ustania jakichkolwiek więzi łączących strony, może skutecznie uniemożliwić rozwiązanie małżeństwa. Czy jednak oddalenie powództwa o rozwód, w sytuacji gdy jeden z małżonków pozostaje w faktycznym pożyciu z inną osobą, a ponadto posiada z tego nieformalnego związku potomstwo nie narusza podstawowych praw człowieka, w szczególności do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności), a także prawa do zawarcia małżeństwa (art. 12 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) mimo, iż jest dopuszczalne w świetle prawa polskiego?

Kwestia ta stała się przedmiotem rozważań Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w sprawie Babiarz vs. Polska. W wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. Trybunał wydał wyrok, w którym stwierdził, że odmowa udzielenia rozwodu przez polskie sądy nie narusza art. 8 i 12 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, które to przepisy nie mogą być interpretowane jako przyznanie jednostkom prawa do rozwodu. Co istotne, powyższe rozstrzygnięcie nie zapadło jednogłośnie, a większością pięciu głosów za w stosunku do dwóch głosów przeciwnych.

W zgłoszonych zdaniach odrębnych podnoszono w szczególności, że z istotą małżeństwa, rozumianego jako dobrowolny związek kobiety i mężczyzny, kłóci się odmawianie jednej ze stron rozwodu w sytuacji, gdy nie ma po jej stronie woli pozostawania w tym związku. Prawo do własnego wyboru dotyczącego małżeństwa jest nieodłącznym prawem związanym z wolnością jednostki. Co więcej, poprzez odmowę rozwodu państwo polskie nadmiernie wpływa nie tylko na prawa skarżącego (powoda), ale ogranicza nowemu partnerowi i narodzonym z tego związku dzieciom prawo do życia w rodzinie. W zdaniu odrębnym podkreślono, iż w Polsce sytuacja związków partnerskich nie jest uregulowana prawnie, a co zatem idzie osoby wspólnie żyjące nie mają prawa wspólnie rozliczać się z fiskusem, ubezpieczyć swojego niepracującego partnera, dziedziczyć na podstawie ustawy, a także ubiegać się o prawo do renty rodzinnej lub alimentów. Nie spełnia zatem zasady proporcjonalności, , w ocenie zgłaszającego zdanie odrębne sędziego Sajo, sytuacja, w której ww. praw pozbawia się osoby wspólnie żyjące, narażając je na społeczne napiętnowanie, a to tylko z powodu ochrony moralności oraz życia rodzinnego. Jest paradoksem, że pod pozorem ochrony życia rodzinnego de facto odmawia się tego prawa innej osobie. Ponadto wskazywano, iż koniecznym warunkiem do zawarcia związku małżeńskiego jest uzyskanie rozwodu i w tym właśnie sensie polskie prawo rozwodowe narusza art. 12 Konwencji.

Mimo, iż Trybunał nie uznał skargi za zasadną, tym niemniej uzasadnienie zgłoszonego zdania odrębnego wskazuje na ewolucję poglądów jurysprudencji w tym zakresie. Być może za dziesięć czy dwadzieścia lat rozstrzygnięcie sprawy o podobnym stanie faktycznym zakończy się wydaniem odmiennego wyroku. Do tego czasu pozostaje jedynie pamiętać, że wyrok oddalający powództwo o rozwód nie stwarza przeszkody do ponownego wytoczenia powództwa przez którąkolwiek ze stron.

Czytaj więcej

Marzec – miesiąc bezpłatnych porad dla Kobiet

Miesiąc marzec – miesiącem Kobiet!
Od dnia 8 do 31 marca każda Pani może umówić się na nieodpłatną poradę prawną.

Zadzwoń i umów się na Darmową Poradę: 608 436 324 lub 792 782 082

  • Porady prawne będą udzielane z zakresu prawa rodzinnego – tematyki około rozwodowej, w szczególności:
  • Rozwód
  • Separacja
  • Podział majątku po rozwodzie
  • Alimenty
  • Władza rodzicielska nad dzieckiem
  • Kontakty z dzieckiem
  • Przemoc w rodzinie

Divorce: hands of wife and husband signing divorce documents, woman returning wedding ring

Porady będą udzielane w siedzibie Kancelarii w Opolu – ul. Ozimska 48/15.
Uprzejmie prosimy o wcześniejsze umawianie się telefoniczne.

Kontakt pod numerami telefonów: 608 436 324 lub 792 782 082
bądź przez e-mail: kancelaria@kasztajanikowska.pl

Porad będą udzielały kobiety – radczynie prawne – zajmujące się sprawami rodzinnymi na różnych płaszczyznach.

Zapraszamy wszystkie zainteresowane Panie, które chcą uporządkować swoje życie rodzinne.

rozwód2

Czytaj więcej