Separacja

Separacja to instytucja prawna, stanowiąca swoistą alternatywę dla rozwodu, jeżeli małżonkowie uważają, że mogą powrócić do wspólnego pożycia.
Warto także zastanowić się nad separacją, jeżeli sąd nie chce orzec rozwodu ze względu na występowanie przesłanek negatywnych.

Sąd może orzec o rozwodzie, jeśli między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku separacji wystarczy, by rozkład pożycia był zupełny. Wspólne pożycie małżonków, w prawidłowo funkcjonującym małżeństwie, polega na duchowej, fizycznej i gospodarczej więzi małżonków. Istnienie tych więzi umożliwia realizację podstawowych zadań małżeństwa. Gdy wszystkie te więzi uległy zerwaniu, dochodzi do zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego (por. wyrok SN z 22.10.1999 r., III CKN 386/98).

Kodeks rodzinny i opiekuńczy określa obowiązki małżeńskie, m.in. obowiązek wierności, wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, czy przyczyniania się do utrzymania rodziny. Naruszenie jednego lub nawet kilku obowiązków małżeńskich nie przesądza jeszcze o zupełnym rozkładzie pożycia małżeńskiego. Zupełnego rozkładu pożycia nie ma w małżeństwie, w którym co prawda wygasło między małżonkami uczucie i brak jest więzi fizycznych, ale utrzymują jednocześnie więzi ekonomiczne, troszczą się o siebie i wspólnie wychowują małoletnie dzieci.

Separacja – przesłanki pozytywne

Warunkiem separacji jest bowiem wystąpienie zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Nie ma więc przesłanki trwałości rozkładu, jak w przypadku rozwodu. Powoduje to, że sąd orzeknie separację w przypadku, gdy można się spodziewać, że małżonkowie powrócą do wspólnego życia.

Jeżeli występuje przesłanka rozkładu pożycia małżeńskiego to każdy z małżonków może żądać, aby sąd orzekł separację.

Rozkład pożycia małżeńskiego to przesłanka pozytywna. Czym jest? Zacznijmy od pożycia małżeńskiego. Przejawia się ono we wspólnocie duchowej, fizycznej, a także gospodarczej. Rozkład pożycia małżeńskiego staje się zupełny, gdy nie istnieją między małżonkami żadna z tych więzi. Może jednak wystąpić, gdy istnieją jeszcze elementy wspólnoty gospodarczej – np. wspólne zamieszkiwanie. Jeżeli istnieje jeszcze wieź fizyczna i duchowa to nie możemy mówić o zupełnym rozkładzie pożycia.

Z chwilą zawarcia małżeństwa małżonkowie są zobowiązani do wspólnego pożycia, a także do wzajemnej pomocy i wierności. Są także zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny, którą założyli. Dlatego prawo przewiduje przesłankę zupełnego rozkładu pożycia jako przesłankę pozytywną do orzeczenia przez sąd separacji.

Separacja – przesłanki negatywne

Oprócz przesłanki pozytywnej, której spełnienie jest wymagane, konieczne jest także nie wystąpienie przesłanek negatywnych, by sąd mógł orzec separację.

Pierwszą z nich jest sytuacja, w której miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Chodzi o sprzeczność orzeczenia separacji z dobrem wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Sąd weźmie pod uwagę przede wszystkim relacje każdego z rodziców z dziećmi, ustali w jakim stopniu każde z nich zainteresowane jest i zaangażowane w wychowaniu i rozwoju dzieci.

Drugą przesłanką negatywną jest sytuacja, w której orzeczenie separacja byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Orzeczenie separacji zatem nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy jedno z małżonków jest nieuleczalnie chore, zaś separacja stanowiłaby dla niego rażącą krzywdę (por. wyrok SN z 25.05.1998 r., I CKN 704/97). Choroba małżonka nie tylko nie wywołuje i nie powinna wywoływać rozkładu pożycia małżeńskiego, ale nakłada na drugiego małżonka obowiązek użycia wszelkich środków do przywrócenia choremu małżonkowi zdrowia i zdolności do spełnienia obowiązków małżeńskich (por. wyrok SA w Białymstoku z 06.03.1997 r., I ACa 48/97). Z drugiej strony nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego orzeczenie separacji dlatego, że strony są osobami w podeszłym wieku (por. wyrok SA w Poznaniu z 05.10.2004 r., I ACa 683/04).

Separacja a zgoda drugiego małżonka

Zgoda drugiego małżonka, by sąd mógł orzec separację nie jest wymagana. O orzeczenie przez sąd separacji w odróżnieniu od rozwodu może wystąpić małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia małżeńskiego.

Brak zgody może jednak utrudnić uzyskanie separacji, gdyż sąd może stwierdzić, że zachodzi przesłanka negatywna – sprzeczność orzeczenia separacji z zasadami współżycia społecznego. Sąd może także stwierdzić, że nie występuje przesłanka pozytywna do orzeczenia separacji, a mianowicie zupełny rozkład pożycia.

Podsumowując, zgoda małżonka nie jest wymagana przepisami prawa. W przypadku braku zgody – sąd będzie prowadził odpowiednie postępowanie dowodowe w tym względzie.

Separacja – postępowanie sądowe – kiedy wniosek kiedy pozew

Jeśli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, mogą złożyć zgodny wniosek o orzeczenie separacji. Sąd orzeka wówczas w postępowaniu nieprocesowym. Zgoda małżonków w tym zakresie przejawiać się może zarówno w złożeniu wspólnego wniosku o orzeczenie separacji, jak i złożeniu późniejszego oświadczenia w odpowiedzi na wniosek bądź na rozprawie. Istotne, by ta zgoda została wyrażona w sposób wyraźny. Warunek, by strony nie miały wspólnych małoletnich dzieci, musi być spełniony w chwili orzekania. Małżonkowie, których dzieci w dacie złożenia wniosku są jeszcze małoletnie, narażają się oczywiście na oddalenie wniosku na posiedzeniu niejawnym na podstawie oczywistego braku uprawnienia wnioskodawców. W praktyce oddalenie wniosku z tego powodu będzie zasadne tylko wówczas, gdy do osiągnięcia pełnoletności przez dzieci musi upłynąć dłuższy czas. W przeciwnym razie, jeśli wnioskodawca wniósł apelację na postanowienie oddalające wniosek o separację, to zwykle negatywna przesłanka w postaci małoletniości dzieci odpadnie w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem apelacyjnym. Skutkiem tego będzie zaś uwzględnienie apelacji.

W innych okolicznościach, jeśli strony mają wspólne małoletnie dzieci lub drugi z małżonków nie zgadza się na separację, postępowanie toczy się w postępowaniu procesowym według reguł właściwych dla spraw rozwodowych. Małżonek żądający separacji wnosi pozew, podlegający opłacie w kwocie 600 zł (za wniosek w postępowaniu nieprocesowym sąd pobierze z kolei opłatę 100 zł).

Kiedy można żądać separacji?

Gdy występuje zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, który nie musi być trwały, to w takim przypadku możemy żądać orzeczenia przez sąd separacji. Należy pamiętać o tym, by nie występowały przesłanki negatywne, które mogą nam utrudnić uzyskanie orzeczenia o separacji.

Separacja – skutki

Orzeczenie separacji pociąga dla małżonków skutki takie jak w przypadku orzeczenia rozwodu, choć z pewnymi różnicami. Najważniejsza różnica sprowadza się do dalszego trwania małżeństwa. Małżonkowie pozostający w separacji nie mogą więc zawrzeć nowego związku małżeńskiego. Nie mogą też powrócić do nazwiska, jakie nosili przed zawarciem małżeństwa, co mogliby uczynić – w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku – w przypadku rozwodu.

Względy słuszności mogą przesądzać o dalszym istnieniu między małżonkami wzajemnej pomocy, zarówno materialnej, jak i duchowej. Mogą też przesądzać o realizacji obowiązku alimentacyjnego między małżonkami. O ile sąd rozpoznający sprawę o separację obligatoryjnie orzeka o alimentach na rzecz wspólnych małoletnich dzieci, o tyle realizacja obowiązku alimentacyjnego między małżonkami zależy właśnie od względów słuszności. Choroba i niepełnosprawność małżonka pozostającego w separacji uznana powinna być za okoliczność objętą względami słuszności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 29.09.2010 r., II SA/Bd 797/10).

Orzeczenie separacji wywołuje skutki także w prawie spadkowym. W razie śmierci jednego z małżonków pozostających w separacji, współmałżonek zostaje wyłączony od dziedziczenia z ustawy.

Na skutek separacji ustają też małżeńskie obowiązki wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy (choć nie zawsze) i wierności oraz współdziałania dla dobra założonej przez siebie rodziny i przyczyniania się do zaspokajania jej potrzeb.

Separacja – pełnomocnik

Do postępowania o orzeczenie separacji, podobnie jak do postępowania w sprawie o rozwód, warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego bądź adwokata. Pełnomocnik sporządzi pozew/wniosek w odpowiedniej formie i treści oraz będzie reagował na sytuacje mające miejsce podczas rozprawy na sali sądowej. Warto skorzystać z pomocy pełnomocnika również dlatego, że jest to osoba oceniająca wyłącznie fakty, nie zaangażowana w sprawę w sposób emocjonalny.

 

Radca prawny

Alicja Kaszta

tel. 608 436 324

Czytaj więcej

Pozew o rozwód

Często otrzymujemy pytania – jak napisać pozew o rozwód. Albo prośby o wysłanie ‚wzoru’ pozwu o rozwód. Wychodząc naprzód Państwa prośbom sporządzamy dokładny opis, w jaki sposób samemu rozpocząć postępowanie o rozwód.

Informacje ogólne

Postępowanie o rozwód wszczyna się poprzez złożenie do odpowiedniego sądu pozwu rozwodowego. Pozew może złożyć każdy z małżonków. Bez znaczenia dla dalszego postępowania oraz treści wyroku pozostaje, który z nich pierwszy złożył pozew oraz bez znaczenia jest, który występuje jako ‚powód’ a który jako ‚pozwany’. Pozew należy złożyć do wydziału cywilnego Sądu Okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli przynajmniej jedno z nich nadal tam przebywa. Jeśli brak takiej podstawy, wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeśli nie można ustalić miejsca zamieszkania strony pozwanej, pozew wnosi się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania powoda.

Treść pozwu o rozwód

Pozew o rozwód musi mieć formę pisemną. W pierwszej części należy wpisać miejsce i datę sporządzenia pozwu, oznaczyć sąd, do którego jest on kierowany oraz wskazać strony:
– powoda – osoba składająca pozew rozwodowy
– pozwanego – osoba, przeciwko której składany jest pozew

Należy podać następujące dane Stron:
– imiona i nazwiska
– numery PESEL
– miejsca zamieszkania

Tytuł

Należy wyraźnie zatytułować pismo. Wskazać, że jest to np. „Pozew o rozwód”, „Pozew o rozwód bez orzekania o winie”, „Pozew o rozwód z orzekaniem o winie”. W dalszej części należy sformułować swoje roszczenia i je uzasadnić popierając odpowiednimi dowodami.

Pozew bez orzekania o winie

Wnosząc pozew o rozwód, powód powinien przede wszystkim określić, czy domaga się, aby sąd wskazał, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia, bądź też aby sąd odstąpił od orzekania o winie.

Pozew z orzekaniem o winie

Rozwód może być orzeczony z winy męża, żony lub z winy obu stron. Jeśli w pozwie nie będzie wniosku o zaniechanie orzekania o winie sąd ma obowiązek orzec, czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Ustalenie winy wiąże się z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego, przesłuchania świadków oraz oceną postaw i zachowań małżonków w czasie trwania związku.

Zmiana wniosku w toku rozprawy

Jeśli w pozwie rozwodowym zostanie określone, że rozwód ma być bez orzekania o winie, wniosek o zaniechanie orzekania o winie można cofnąć w każdej chwili do momentu prawomocnego wyroku rozwodowego. Oznacza to, że cofnięcie tego wniosku dopuszczalne jest nawet w postępowaniu apelacyjnym.

O czym jeszcze oprócz winy decyduje Sąd orzekający rozwód?

Wspólne małoletnie dzieci
Zgodnie z art. 58 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w wyroku orzekającym rozwód sąd zobowiązany jest rozstrzygnąć o całości spraw rodziny. Dlatego, jeśli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, w pozwie rozwodowym powinny znaleźć się odpowiednie wnioski dotyczące:
– władzy rodzicielskiej nad dzieckiem lub dziećmi obojga małżonków
– kontaktów z dzieckiem lub dziećmi
– alimentów, czyli kwoty w jakiej każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka
– miejsca zamieszkania dziecka
Jeśli małżonkowie przebywają we wspólnym mieszkaniu, w pozwie o rozwód powinien znaleźć się wniosek o uregulowanie sposobu korzystania z tego mieszkania zarówno w trakcie trwania sprawy rozwodowej jak i po rozwodzie.

Alimenty na byłego małżonka

Bardzo ważnym, a jednocześnie często pomijanym elementem pozwu jest wniosek o alimenty od drugiego małżonka na swoją rzecz. Żądanie tych alimentów może skierować małżonek, który nie jest wyłącznie winny rozkładu pożycia i znajdujący się w niedostatku. Oznacza to, że wniosek o takie alimenty można złożyć wtedy, gdy sytuacja materialna powoda po rozwodzie ulegnie pogorszeniu. W praktyce występuje to najczęściej w sytuacji dużych dysproporcji w zarobkach małżonków lub gdy jedno z małżonków nie pracowało zawodowo, tylko zajmowało się domem i dziećmi.

Wniosek o podział majątku

W pozwie rozwodowym można zawrzeć wniosek o podział majątku wspólnego. Sąd dokona podziału tego majątku na tym etapie, pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym. Jeżeli propozycje, co do podziału majątku są zgodne, Sąd uwzględni je i będzie o nich orzekał w postępowaniu rozwodowym. Jednak, jeżeli postępowanie dotyczące kwestii finansowych pomiędzy małżonkami będzie miało wpływ na wydłużenie sprawy rozwodowej (propozycje będą odmienne i sporne), podział majątku trzeba będzie przeprowadzić w odrębnej sprawie.

Uzasadnienie

Roszczenia zawarte w pozwie trzeba właściwie uzasadnić. Należy wyjaśnić dlaczego doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego i wykazać, że pomiędzy małżonkami nie ma już więzi emocjonalnej, fizycznej czy ekonomicznej.

Dowody

Dowodami na potwierdzenie okoliczności wskazanych w pozwie mogą być: zeznania małżonków, zeznania świadków oraz dokumenty.
Jeśli na sprawie rozwodowej mają być przesłuchani świadkowie, w pozwie należy podać ich imiona i nazwiska oraz aktualne adresy zamieszkania. Ponadto należy wskazać, na jaką okoliczność będą oni zeznawali i jakie fakty mogą potwierdzić swoimi zeznaniami.

Załączniki

– odpis skrócony aktu małżeństwa
– odpisy skrócone aktów urodzenia małoletnich dzieci
– zaświadczenia o zarobkach
– jeśli powód wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych, do oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, należy dołączyć dokumenty potwierdzające sytuację majątkową powoda, np. zaświadczenie o zarobkach, dokumenty potwierdzające wysokość comiesięcznych zobowiązań majątkowych
– odpis pozwu wraz z załącznikami
– wszelkie dokumenty potwierdzające fakty podane w pozwie
– potwierdzenie uiszczenia opłaty od pozwu

Podpis

Osoba składająca pozew musi go podpisać.

Ilość egzemplarzy

Pozew należy złożyć w dwóch egzemplarzach oraz dołączyć do niego załączniki. Jeden egzemplarz pozwu i załączników zostaje w sądzie, a drugi sąd wraz z załącznikami doręcza pozwanemu.

Opłata od pozwu o rozwód

Składany pozew musi być opłacony. Opłata od pozwu wynosi 600 zł. Jeżeli strona nie posiada środków finansowych na jej poniesienie, w treści pozwu powinna zawrzeć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz do pozwu dołączyć formularz – oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym.

Pełnomocnik

Przed wniesieniem pozwu warto skorzystać z pomocy radcy prawnego albo adwokata, który sprawdzi treść pozwu. Jeżeli postępowanie rozwodowe jest skomplikowane bądź w sprawie występuje spór co do wspólnych małoletnich dzieci, warto skorzystać z pomocy radcy prawnego.

Czytaj więcej

Współmałżonek zażywa narkotyki. Czy dostanę rozwód jego winy i Sąd zakaże mu kontaktów z dzieckiem?

Nadużywanie alkoholu oraz zażywanie narkotyków staje się coraz częstszą przyczyną rozwodów orzekanych przez Sądy w Polsce. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią, że jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby Sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Dla orzeczenia rozwodu istotne zatem jest, żeby między małżonkami ustały wszelkie więzi małżeńskie, a więc więź fizyczna, uczuciowa i gospodarcza.
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wskazują jednak z jakich powodów może dojść do ustania wymienionych więzi, zatem przyczyną rozwodu może być praktycznie wszystko, jeśli spowodowało to rozkład pożycia małżeńskiego i ustanie wszystkich więzi. W sytuacji więc, gdy jeden z małżonków jest uzależniony od narkotyków i nie chce podjąć działań, które pozwoliłyby mu wyjść z nałogu, to fakt ten może stanowić przyczynę rozwodu i to zawinioną.

Występujący z pozwem o rozwód małżonek winien udowodnić, iż między małżonkami doszło do rozkładu pożycia i że stało się to w wyniku zażywania narkotyków przez współmałżonka. Już w treści pozwu o rozwód opisać należy jak kształtowało się pożycie małżonków zanim małżonek popadł w uzależnienie oraz jak ono wyglądało później, gdy zaczął zażywać narkotyki. Bardzo istotne jest, żeby wskazać na wszystkie negatywne aspekty związane z uzależnieniem współmałżonka, a więc np. na brak zainteresowania rodziną, przemoc przeciwko członkom rodziny, agresję, utratę pracy, trwonienie pieniędzy, hazard i żeby wykazać, że właśnie na skutek tych okoliczności doszło do rozkładu pożycia małżonków.

Pamiętać również należy, iż uzależnienie współmałżonka nie tylko może przesądzać o winie w wyroku rozwodowym, lecz także może mieć wpływ na ukształtowanie jego kontaktów z dziećmi.
W wyroku rozwodowym sąd zobowiązany jest bowiem orzec również o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem, bądź dziećmi, obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o tym w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Jeżeli jednakże dobro dziecka za tym przemawia, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka.
Ze względu na dobro dziecka ograniczone mogą zostać również kontakty rodzica z dzieckiem, w takim przypadku sąd może np. zakazać spotykania się z dzieckiem, zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolić na spotkanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego rodzica albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej wskazanej przez sąd osoby, ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość bądź zakazać porozumiewania się na odległość.
Jeżeli jednakże utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd może nawet zakazać ich utrzymywania.

addict-2713526_640

Uzależnienie rodzica od narkotyków może więc uzasadniać orzeczenie wobec niego ograniczenia lub zakazu utrzymywania kontaktów z dzieckiem, rodzic domagający się ograniczenia lub zakazania kontaktów powinien jednakże w toku postępowania wykazać, iż nieograniczony kontakt rodzica z dzieckiem jest sprzeczny z dobrem małoletniego.

Jeżeli rodzic uzależniony od narkotyków zmieni swe postępowanie, rozpocznie terapię i będzie wykazywał, że jego kontakt z dzieckiem nie będzie zagrażał dobru dziecka, Sąd może w stosowny sposób orzec o wykonywaniu kontaktów np. w obecności drugiego rodzica bądź kuratora.

Pamiętać ponadto należy, iż wykazanie winy i uzyskanie wyroku rozwodowego w którym wyłącznie winnym zostanie wskazany współmałżonek nie jest równoznaczne z tym, że rodzic ten zostanie automatycznie ograniczony bądź pozbawiony władzy rodzicielskiej lub że zostaną mu ograniczone bądź zakazane kontakty z dzieckiem, gdyż uregulowanie spraw pomiędzy rodzicem, a dzieckiem zależy od innych przesłanek niż uzyskanie wyroku rozwodowego.

Czytaj więcej

Jak usunąć z mieszkania agresywnego męża / partnera / innych domowników?

W przypadku przemocy domowej problemem staje się zajmowanie wspólnego mieszkania ze sprawcą przemocy. Zazwyczaj kobieta nie decyduje się na odejście od agresywnego męża/partnera, jeżeli nie ma innego mieszkania, w szczególności, gdy małżonkowie/partnerzy posiadają dzieci. Z tego względu kobieta tkwi w toksycznej relacji. Nie inaczej jest w przypadku przemocy stosowanej np. przez rodziców, dorosłe dzieci czy partnera, dlatego dramat związany ze stosowaniem przemocy w niektórych przypadkach trwa wiele lat i ukryty jest w czterech ścianach domu.

Istnieją możliwości prawne, aby osobę stosującą przemoc z mieszkania skutecznie usunąć.

Obowiązek opuszczenia mieszkania może być orzeczony w postępowaniu cywilnym, na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania.
Uzyskanie orzeczenia o eksmisji w pierwszej kolejności wymaga złożenia do sądu cywilnego wniosku w którym wnioskodawca wykaże, iż orzeczenie eksmisji jest uzasadnione.
We wniosku należy powołać dowody wskazujące, iż do przemocy faktycznie dochodzi, można zatem: powołać świadków, jak również przedstawić dowody z akt policji, która wzywana była na interwencję, bądź wyniki obdukcji lekarskich. Postanowienie w przedmiocie obowiązku opuszczenia mieszkania zostaje wydane po przeprowadzeniu przez sąd rozprawy, która powinna odbyć się w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu wniosku. Postanowienie staje się wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, zaś jego egzekucją zajmuje się komornik.
Należy pamiętać, że w przypadku eksmisji na gruncie przepisów cywilnych, egzekucja postanowienia sądu może zostać nieco odsunięta w czasie, jeśli sprawca przemocy nie ma prawa do innego lokalu mieszkalnego. Może stanowić to problem z szybkim wykonaniem postanowienia sądu.

Usunięcie z mieszkania osoby stosującej przemoc możliwe jest ponadto w postępowaniu karnym. Procedurę eksmisji w tym trybie rozpocząć należy od zawiadomienia policji bądź prokuratury o popełnieniu przestępstwa znęcania się. Następnie należy poczekać, aż osobie oskarżonej organy ścigania postawią zarzut stosowania przemocy domowej, by następnie móc zażądać zastosowania wobec sprawcy środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania lub nakazu opuszczenia wspólnie zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Nakaz okresowego opuszczenia mieszkania może następnie zostać orzeczony wobec sprawcy w wyroku karnym, jeżeli sąd uzna, iż dana osoba jest winna popełnienia przestępstwa znęcania się nad rodziną, warto więc być czynnym uczestnikiem takiego procesu i przystąpić do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy. Pamiętać należy, iż obowiązek opuszczenia mieszkania jest orzekany wobec sprawcy na określony czas – zgodnie bowiem z treścią Kodeksu karnego, środek ten orzeka się w latach, od roku do lat 10 lat.
Istotne jednak jest, że w przypadku nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym orzeczonego w wyroku karnym, wykonanie tego obowiązku nie jest zależne od tego czy sprawca przemocy ma inne lokum, opuszczenie mieszkania ma nastąpić pomimo braku innego mieszkania.

Orzeczenie eksmisji wobec sprawcy przemocy możliwe jest również w wyroku rozwodowym. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Pamiętać jednakże należy, iż w takim przypadku również niezbędne jest wykazanie, że współmałżonek dopuszcza się przemocy, co uzasadniać będzie orzeczenie względem niego eksmisji.

woman-228177_640

Sprawy dotyczące przemocy są trudnymi sprawami, zwłaszcza w kontekście opieszałości organów i przedłużających się postępowań. Warto w tym czasie skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który na bieżąco doradzi, co należy robić i w jaki sposób chronić się podczas wzmożonej agresji członka rodziny, którego procedura eksmisyjna dotyczy.

Warto również skorzystać z pomocy psychologicznej.

Najważniejszym jest jednak przestać się bać i zadbać o dobro własne oraz dzieci.

Czytaj więcej

Podział majątku wspólnego po rozwodzie a udziały w spółce z o.o.

Sąd orzekający o podziale majątku małżonków po rozwodzie, wpierw zobligowany jest do ustalenia składu majątku wspólnego rozwiedzionych małżonków. W skład wspólnego majątku wchodzą nie tylko dom/mieszkanie, samochód, wyposażenie domu/mieszkania oraz oszczędności w banku – nabyte po zawarciu związku małżeńskiego.

Zdarza się, iż do wspólnego majątku wchodzi coś jeszcze. Mogą to być udziały w spółce z o.o. Wówczas podział może stać się bardziej skomplikowany.

euro-870757_1280

W kwestii udziałów w spółkach, wchodzących w skład majątku wspólnego wypowiadał się nie raz Sąd Najwyższy. Istotne jest postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt : II CSK 349/2012 o treści:
„Należące do majątku wspólnego udziały w spółce z ograniczona odpowiedzialnością, której wspólnikiem jest tylko jeden z byłych małżonków mogą być podzielone pomiędzy byłych małżonków, a więc także przypaść temu z współuprawnionych, który nie jest wspólnikiem, o ile w umowie spółki nie zawarto przewidzianego w art. 183[1] k.s.h. zastrzeżenia ograniczającego lub wyłączjącego wstąpienie do tej spółki współmałżonka wspólnika”.

W treści uzasadnienia orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte przez jedno z małżonków za środki z majątku wspólnego wchodzą do tego majątku. Stanowisko takie akceptowane jest w piśmiennictwie i orzecznictwie (por. w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1999 r. I CKN 1146/97 OSNC 1999/12/209, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2009 r. II CSK 273/2009) z zastrzeżeniem, że skutkiem niespójności pomiędzy prawem handlowym a prawem rodzinnym jest zasadnicza trudność pogodzenia wynikającego z umowy spółki statusu wspólnika, przysługującego tylko małżonkowi nabywającemu udziały, z łącznym charakterem majątku małżeńskiego, do którego nabyte udziały wchodzą.
Na potrzeby sprawy o podział majątku wspólnego wystarczające jest jednak stwierdzenie, że należące do majątku wspólnego udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością co do zasady mogą być podzielone pomiędzy byłych małżonków, a więc także przypaść temu z współuprawnionych, który nie był wspólnikiem w spółce.
Przeszkodą do dokonania takiego podziału byłoby jedynie zawarcie w umowie spółki przewidzianego w art. 183[1] k.s.h. zastrzeżenia ograniczającego lub wyłączającego wstąpienie do tej spółki współmałżonka wspólnika w przypadku, gdy udziały są objęte wspólnością majątkową.

Konsekwencją zaliczenia udziałów w spółce z o.o. do majątku wspólnego stron jest też konieczność określenia rzeczywistej wartości tych udziałów, a nie fikcyjnej wielkości przyjmowanej w orzecznictwie jako właściwa droga aktualizowania wartości nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny (osobisty) jednego z małżonków.
Wycena udziałów zwykle jest bardzo skomplikowana. Nie obędzie się bez powołania biegłego, który powinien oprócz innych czynników uwzględnić dobre dla spółki prognozy na przyszłość.
Istotny jest właściwy dobór biegłego. Będzie on bowiem pośrednio wyceniał przedsiębiorstwo, mimo że chodzi o ustalenie wartości składnika majątku wspólnego. Wyliczenia musi poprzedzić analiza, bo to jest również wycena marki przedsiębiorstwa, która może sama w sobie stanowić cenne dobro.
Co postanawia sąd, jeżeli drugi małżonek nie był zaangażowany w działalność spółki, a spółka nie wprowadziła wspomnianych wyżej ograniczeń umownych? Jeżeli np. sprawa dotyczy spółki, którą jeden z małżonków utworzył i nie tylko wykonywał prawa wspólnika, ale był też zaangażowany w jej działalność, to przekazanie udziałów spółki komuś, kto się na tym nie zna, może być ryzykowne. Także z zasady, w takiej sytuacji, sąd powinien orzec o obowiązku spłaty części przysługującej byłemu małżonkowi.

Czytaj więcej

Dziecko a rozwód rodziców – aspekt psychologiczny

Rozwód rodziców to bardzo stresująca sytuacja dla dzieci. Często dzieci nie wiedzą, co się dzieje i winą rozejścia się rodziców obciążają siebie. Także w trakcie postępowania rozwodowego, bardzo istotne jest podejście rodziców i zrozumienie względem dzieci. Jeśli rodzice potrafią współpracować ze sobą, mają szansę uchronić dzieci przed skutkami rozwodu. Warto ‚przełamać się’ i starać porozumieć z drugim rodzicem. Należy oddzielić kwestie związane z partnerstwem i rozpadem małżeństwa a kwestie związane z rodzicielstwem.
Doświadczenie rozwodu ma wpływ na dzieci, zarówno jeśli chodzi o skutki krótko jak i długoterminowe. Te pierwsze to reakcja na silny stres i bezpośrednio przeżywaną stratę. Natomiast te drugie to sutek i pogodzenie się z traumą związaną ze stratą.
Dzieci rozwodzących się rodziców mogą w różny sposób demonstrować swe emocje. Wiele zależy od wieku dzieci, poziomu rozwoju emocjonalnego oraz rodzaju wsparcia, które otrzymały/bądź nie otrzymały od rodziców.
Często zdarza się, że rodzice w nerwach i stresie związanym z zakończeniem trwania małżeństwa, zapominają o emocjach dzieci a co za tym idzie, nie przygotowali dzieci na rozstanie. W takiej sytuacji, dzieci nie rozumieją rozwodu, zwłaszcza, gdy w domu nie było jawnych sygnałów, że dzieje się źle. Rodzice nie powiedzieli im o podjętej decyzji, nie przeprowadzili rozmowy o tym, co zaraz nastąpi. Dzieciom, które były świadkami wyprowadzki rodzica z domu, scena ta zapada w pamięć na całe życie i stanowi dotkliwe wspomnienie. Dzieci mogą zamknąć się w sobie i te negatywne emocje przeżywać w samotności, ‚wewnątrz siebie’. Inną reakcją dzieci na rozwód, może być silna agresja skierowana ‚na zewnątrz’.
Dzieci, które początkowo bardzo gwałtownie zareagowały na rozwód potrafiom poradzić sobie z tym doświadczeniem kilka lat później. Potrafią zrozumieć i zaakceptować decyzję rodziców.
Z kolei u części dzieci, które sprawiały wrażenie dobrze radzących sobie z tą sytuacją – ‚zamkniętych w sobie’, może wystąpić reakcja z opóźnieniem. Objawy stresu wydobywają się na jaw z dużą siłą dopiero po wielu latach od rozwodu.

smutne dziecko
Odroczone skutki rozwodu objawiają się przede wszystkim w sferze bliskich związków. Duża część dorosłych z rozbitych rodzin ma trudność w zbudowaniu i prawidłowym przeżywaniu własnych relacji. Część z tych osób nie wierzy w miłość, cierpi na brak zaufania do potencjalnego partnera, jest bardziej wyczulona na punkcie zdrady, podejrzliwa co do partnera.
Wobec powyższego bardzo istotnym jest przygotowanie dzieci przez rodziców na rozstanie i porozumienie się z drugim rodzicem co do istotnych kwestii związanych z dziećmi.
Nie rzadko przecież, w toku postępowania rozwodowego z udziałem dzieci przeprowadzane są czynności, w celu ustalenia kwestii władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dziećmi po rozwodzie. Biegli z Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego przerowadzają rozmowy z dziećmi. W miejscu zamieszkania dzieci może pojawić się kurator, celem sprawdzenia warunków, w jakich żyją i wychowywują się dzieci. Takie czynności mogą być bardzo setresujące dla dzieci. Starając się zminimalizować negatywne emocje dzieci, rozwodzący się małżonkowie-rodzice powinni odpowiedzialnie podejść do spraw związanych z rodzicielstwem.

Czytaj więcej

„Nie chcę być świadkiem na sprawie rozwodowej swoich sąsiadów”

Każda osoba wezwana przez sąd w charakterze świadka ma obowiązek stawić się w miejscu i czasie oznaczonym w wezwaniu. To sąd decyduje o tym, czy w danej sprawie jest konieczne przesłuchanie świadka. Nawet wówczas, gdy samemu świadkowi wydaje się, że nie ma w sprawie nic do powiedzenia, a nawet nie zna stron, to i tak jest zobowiązany stawić się przed sądem i odpowiedzieć na zadane mu pytania.

Świadkowie mogą zeznawać na różne okoliczności. Przykładowo zdradzana żona może powołać na świadka swoją sąsiadkę, żeby potwierdziła, że mąż często nocował poza domem i widziany był z kochanką. Sytuacja może być również taka, że świadek zostanie powołany dla wykazania, że mąż jest dobrym ojcem i dba o rodzinę.

Jeszcze raz podkreślam, że wezwani świadkowie mają obowiązek stawienia się w sądzie. Świadka, który powyższego obowiązku nie wywiązuje, a swojej nieobecności nie usprawiedliwił, sąd skaże na grzywnę, po czym wezwie go ponownie. Sąd w razie ponownego niestawiennictwa świadka może zarządzić jego przymusowe sprowadzenie przez Policję.

Ustawodawca przewidział dla świadka możliwość uzyskania zwrotu wydatków związanych ze stawiennictwem na rozprawie oraz wynagrodzenia, jeżeli wskutek stawiennictwa utracił zarobek. W tym celu należy złożyć stosowny wniosek.

Od powyższej zasady istnieje wyjątek, kiedy to osoby powołane na świadka mogą odmówić zeznań w sądzie. Zgodnie z art. 261 k.p.c. prawo do odmowy zeznań w procesie cywilnym przysługuje jedynie małżonkom stron, ich wstępnym, zstępnym i rodzeństwu oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu, jak również osób pozostających ze stronami w stosunku przysposobienia. Dodatkowo świadek może odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Jednak w celu skorzystania z powyżej przedstawionych możliwości świadek musi stawić się w sądzie i oświadczyć, że korzysta z przysługujących mu uprawnień.

Czytaj więcej