Władza rodzicielska

władza rodzicielska

Władza rodzicielska, co do zasady przysługuje obojgu rodzicom. Trwa ona do uzyskania przez dziecko pełnoletności. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Władza rodzicielska jest to obowiązek, a zarazem uprawnienie rodziców.

Sąd ze względu na dobro małoletniego może wykonywanie władzy rodzicielskiej:

  • ograniczyć – w sytuacji, gdy rodzice dziecka żyją w rozłączeniu lub w związku z zagrożeniem dobra dziecka Sąd stosuje ograniczenie władzy rodzicielskiej. W razie zagrożenia dobra dziecka Sąd może zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania lub skierować rodziców do specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego, skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi, zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej albo w placówce opiekuńczo-wychowawczej, powierzyć zarząd majątkiem małoletniego ustanowionemu w tym celu kuratorowi,
  • zawiesić – podstawę do zawieszenia władzy rodzicielskiej stanowi przemijająca przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, czyli taka sytuacja, która powoduje przejściową, najczęściej niezawinioną, niemożność sprawowania przez rodziców ich obowiązków względem dziecka,
  • pozbawić – sąd opiekuńczy może pozbawić władzy rodzicielskiej, jeżeli nie może ona być wykonywana z powodu trwałej przeszkody (np. choroba psychiczna), gdy rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej (np. znęcają się nad dzieckiem) lub w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka (np. zaniedbują dziecko).

Kontakty z dzieckiem

kontakty z dzieckiem

Utrzymywanie kontaktów z dzieckiem jest prawem i obowiązkiem każdego rodzica niezależnym od władzy rodzicielskiej. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Samo pozbawienie władzy rodzicielskiej nie powoduje automatycznie utraty prawa do kontaktów z dzieckiem konieczne jest dodatkowo wykazanie, że kontakty te wiążą się z zagrożeniem dobra dziecka.

Sąd z uwagi na dobro dziecka może:

  • zakazać kontaktów z dzieckiem – jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza. Ma to miejsce wtedy kiedy z kontaktami wiąże się zagrożenie życie lub zdrowia dziecka, jego prawidłowego rozwoju lub bezpieczeństwa. Innymi podstawami mogą być demoralizujący wpływ kontaktów na dziecko, wykorzystywanie kontaktów do kształtowania u dziecka postaw aspołecznych albo postaci wrogości wobec drugiego rodzica,
  • ograniczyć kontakty z dzieckiem – o ile przesłanką zakazania kontaktów z dzieckiem jest jedynie poważne zagrożenie dobra dziecka, o tyle wszelkie inne wiążące się z kontaktami zagrożenia dobra dziecka, mogą skutkować ograniczeniem kontaktów. Ograniczenie kontaktów z dzieckiem może polegać w szczególności na: zakazie spotkań z dzieckiem (osobistej styczności), zakazie zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwoleniu na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego rodzica, opiekuna, kuratora sądowego albo innej osoby wskazanej przez sąd, ograniczeniu kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość, zakazie porozumiewania się na odległość.

Należy pamiętać, że wskazane wyżej wyliczenie ma charakter otwarty, zatem sąd może ustanowić także inne, niewymienione wyżej ograniczenia, jeżeli będzie tego wymagało dobro dziecka.